N'ime ọhụụ ọmụma mmadụ, ókè dị n'etiti sayensị na filosọfị na-aghọwanye ịnabatara, na-ebute mkparịta ụka a na-atụghị anya ya n'etiti ụwa ndị yiri ka ha dị anya. N'akwụkwọ a, anyị na-achọ ịnyocha njikọ na-adọrọ mmasị dị n'etiti filosọfị ndị Ọwụwa Anyanwụ, karịsịa nke Buddha, na nchọpụta ọhụụ na fiziks kwantọm. Ebumnuche doro anya: ịkọwa otú amamihe ọdịnala dị ihe karịrị puku afọ, dịka nke Buddha, si enwe ike ịkụziri echiche ọhụụ na nkà ihe ọmụma quantum, na-ebute ajụjụ miri emi gbasara ezi ọdịdị nke ihe niile dị, otu anyị si ahụ ya na ịdị adị n'onwe ya.
Akwụkwọ a bụ nke mbụ n'ime usoro akwụkwọ atọ na-elekwasị anya na Buddhism, Hinduism na Taoism. Isiokwu ndị a kpuchiri na-egosipụta ịdị ka ibe ha n'etiti usoro echiche ndị a na ụkpụrụ bụ isi nke fiziks kwantọm. Ịdị ka ibe ha na-adọrọ mmasị.
N'okpukpe Buddha, echiche nke ịdịghịgide adịgide bụ isi. Ihe niile dị adị na-agbanwe mgbe niile; ọ dịghị ihe kwụsiri ike. N'otu aka ahụ, nkà ihe ọmụma quantum (physics s) na-akụziri anyị na n'ọkwa subatomic, mkpụrụ ndụ anaghị adị na steeti doro anya, kama ha nọ na steeti ebe ohere dị. Dịka ọmụmaatụ, duality ama ama nke ebili mmiri na mkpụrụ ndụ (wave-particle duality) na-egosi na mkpụrụ ndụ nwekwara ike ime dịka ebili mmiri, na-emegide nghọta anyị ọdịnala banyere ihe anụ ahụ.
Ihe ndabere nke ịdabere ọnụ na-ekwusi ike otú ihe niile si jikọọ ọnụ. Na fiziks quantum, ihe a na-akpọ quantum entanglement na-egosi otu netwọkụ mmekọrịta dị n'etiti mkpụrụ. Mgbe mkpụrụ abụọ jikọtara ọnụ, mgbanwe ọ bụla na ọnọdụ otu na-emetụta nke ọzọ ozugbo, ọbụna mgbe ha dị anya, na-egosi njikọ nke gafere ókè oghere na oge.
Ebe dị mkpa e nyere ụgha nke ego (Anatta): Okpukpe Buddha na-akụziri na mmetụta nke onwe pụrụ iche bụ ụgha. Na fiziks kwantọm, nghọta anyị banyere eziokwu bụkwa ụgha. Ọtụtụ nchọpụta sayensị gosiri na nleba anya anyị na-agbanwe eziokwu anyị na-ele. Nnwale oghere abụọ a ma ama, dịka ọmụmaatụ, na-egosi otú nleba anya nanị nke mkpụrụ ndụ kwantọm si gbanwee omume ha.
Banyere nchegharị uche na ịma uche, a maara nke ọma na omume nchegharị uche Ndị Bụdda na-akwalite echiche omimi banyere eziokwu, na-enye ndị na-eme ya ohere iso ụzọ na-agafe ihe ndị na-apụta ìhè. Ndị sayensị nke oge a, dịka onye fisịksị David Bohm, egosila na ihe anyị na-ahụ dị ka 'eziokwu' nwere ike ịbụ naanị onyonyo dị n'elu nke usoro miri emi nke 'more r', nke yiri ọnọdụ mmụọ e nwetara site na meditashọn.
Iji gosipụta njikọ ndị a, ọ bara uru ịkpọ okwu mkparịta ụka n'etiti onye sayensị fiziks Niels Bohr na onye amamihe Buddha Daisetsu Teitarō Suzuki. Bohr, onye a na-ewere dị ka otu n'ime nna nna fiziks quantum, chọtara nkwado ijuanya n'echiche ndị ọwụwa anyanwụ. N'otu n'ime okwu ya a ma ama, ọ sịrị:
"Fiziks abụghị nkọwa nke eziokwu, kama ọ bụ owuwu nke echiche anyị."
Nke a na-akọwa echiche Buddha banyere nghọta dị ka ngosipụta nke uche anyị.
Otu ihe àmà ọzọ dị mkpa sitere n'aka onye sayensị fiziks Fritjof Capra, onye akwụkwọ ya "The Tao of Physics" na-enyocha ihe yiri ibe ha n'etiti fiziks nke oge a na filosofi ndị Ọwụwa Anyanwụ, gụnyere Buddhism na Taoism. Capra na-atụ aro na eziokwu quantum na-akpọ maka nkọwa nke ihe ọ bụghị dị ka nchịkọta ihe siri ike kamakwa dị ka ubi ume, nke kwekọrọ nke ọma na echiche Buddha banyere ọnọdụ na-adịghịgide adịgide.
N'ime akwụkwọ a nke mbụ, anyị kọwara njikọ miri emi na nke na-agbanwe agbanwe n'etiti okwukwe Buddha na fiziks kwantọm. Ịmụ gbasara mmekọrịta ndị a abụghị naanị na-eme ka nghọta anyị banyere sayensị baa ụba, kamakwa na-akpọku anyị ka anyị chee miri emi banyere otú anyị si ahụ eziokwu. N'ụwa na-esiwanye mgbagwoju anya, ụkpụrụ Ndị Buddha na-enye nghọta dị mkpa n'echiche ọhụụ banyere ebe anyị nọ n'ụwa niile: oghere nke njikọ ọnụ, enweghị ịdịgide adịgide, na mmata.
N'ime akwụkwọ ndị na-esote, anyị ga-aga n'ihu n'ụzọ a, na-enyocha miri emi ọchịchịrị na ìhè nke ọdịnala amamihe ndị ọzọ si n'Ọwụwa Anyanwụ, na-achọpụta akụkụ ọhụrụ n'ime mkparịta ụka a na-adọrọ mmasị n'etiti amamihe oge ochie na nchọpụta ọgbara ọhụrụ.