Dit boek laat aan de hand van een selectie manuscriptkaarten uit de Collectie Bodel Nijenhuis, de kaartenverzameling van de Leidse Universiteitsbibliotheek, zien hoe anders het landschap van onze voorouders was. Maar dat niet alleen, ook hoe ze ermee omgingen en hoe ingrijpend ze het hebben veranderd.
Een goede kennis van kaarten bevordert het inzicht in de geschiedenis. Makers van de eerste Nederlandse atlassen noemden daarom de geografie "het oog van de geschiedenis".
In Kaarten met geschiedenis is voor een "functionele" indeling gekozen, die de kaarten in hun maatschappelijke context plaatst. Zowel de verdediging van het land en de waterstaat als grondeigendom en ingewikkelde grenskwesties werden door landmeters en kartografen in kaart gebracht. Aan deze vaak rijk gekleurde bloemlezing van de Nederlandse landmeterskartografie gaan enkele opstellen vooraf waarin een handreiking wordt gegeven voor het gebruik van oude kaarten bij historisch onderzoek.